Normalde koyu renk sularıyla bilinen Karadeniz ve onu Marmara’ya bağlayan İstanbul Boğazı, bugünlerde uzaydan bile net bir şekilde seçilebilen büyüleyici bir renk değişimine sahne oluyor. Her yıl ilkbahar sonu ve yaz başında tekrarlanan bu doğa olayı, deniz yüzeyini geniş alanlarda parlak turkuaz ve süt mavisi tonlarına bürüdü. Yaşanan bu dikkat çekici dönüşüm, NASA’nın yörüngedeki uyduları ve Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar tarafından anbean kayda geçirildi.
KARADENİZ UZAYDAN GÖRÜNTÜLENDİ
NASA’nın gelişmiş PACE uydusu, 22 Haziran 2026 tarihinde Karadeniz’in büyük bölümünün açık maviye boyandığı o anları üzerindeki Ocean Color Instrument (OCI) adlı özel cihazla görüntüledi. Bu büyüleyici manzaraya İstanbul Boğazı da eşlik etti. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görevli Expedition 74 mürettebatından bir astronot, 27 Mayıs 2026’da Nikon Z9 fotoğraf makinesiyle boğazın üzerindeki girdap benzeri turkuaz renk desenlerini ve deniz akıntılarını takip eden o muazzam hareketliliği fotoğrafladı.
MİLYARLARCA MİKROSKOBİK CANLI ADETA SANAT YAPTI
Bilim insanlarına göre denizlerin rengini tamamen değiştiren bu durum, “kokolitofor” adı verilen tek hücreli ve mikroskobik fitoplanktonların mevsimsel olarak aşırı çoğalmasından kaynaklanıyor. Tek bir tanesi çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan bu canlılar, uygun şartlar bir araya geldiğinde milyarlarca bireyden oluşan devasa kolonilere dönüşüyor. Kokolitoforların dış yüzeyini kaplayan kalsiyum karbonat bazlı mikroskobik plakalar, güneş ışığını güçlü bir şekilde yansıtarak denize bu karakteristik süt mavisi görünümü kazandırıyor. Yılın geri kalan dönemlerinde ise silika kabuklu diyatom adı verilen farklı bir mikroskobik alg türü baskın hale geldiği ve ışığı farklı şekilde yansıttığı için Karadeniz yeniden o bildiğimiz koyu rengine geri dönüyor.
DÜNYANIN GELECEĞİ İÇİN GİZLİ BİR KAHRAMAN
Uzaydan çekilen bu görüntüler, sadece estetik bir manzara sunmakla kalmıyor, bilim dünyası için hayati ekolojik veriler sağlıyor. Fiziki olarak su örneği toplamanın oldukça güç olduğu geniş deniz alanlarında uydular, araştırmacıların fitoplankton patlamalarının kapsamını ve zamanlamasını izlemesi için en önemli araç haline gelmiş durumda.
Hepsinden önemlisi, bu küçük canlılar küresel iklim sistemi ve karbon döngüsünde kritik bir rol üstleniyor. Büyüme evrelerinde hem atmosferden hem de deniz suyundan yüksek miktarda karbon emen kokolitoforlar, yaşam döngülerini tamamladıklarında taşıdıkları karbonla birlikte deniz tabanına çöküyor. Bu süreç, karbonun okyanus derinliklerinde çok uzun süreler boyunca depolanmasını sağlayarak atmosferdeki sera gazı yükünün azaltılmasına ve küresel iklim dengesinin korunmasına doğrudan katkıda bulunuyor.
